🦎

Bukalemun neden renk değiştirir? Sadece saklanmak için değil

Bukalemun neden renk değiştirir? Çoğunlukla iletişim kurmak ve vücut ısısını ayarlamak için. Bunu sağlayan derideki minik kristalleri keşfet.

Bukalemunlar çoğunlukla iletişim kurmak ve vücut sıcaklıklarını ayarlamak için renk değiştirir. Parlak renkli bir erkek rakibini uyarır, bir dişi ilgilenip ilgilenmediğini belli eder, üşüyen bir bukalemun da güneşi daha çok emmek için koyulaşır. Kamuflaj da hikâyenin bir parçası, ama çoğu kişinin sandığından daha küçük bir parçası.

Bunu nasıl yaptıkları ise bilim insanlarının beklediğinden çok daha ilginç çıktı.

🦎
Sürüngenler ve AmfibilerBukalemun

Bukalemun her gözünü ayrı ayrı oynatıp aynı anda iki yöne bakabilir.

Bukalemunlar bulundukları yerin rengini mi alır?

Pek değil. Bir bukalemun kırmızı bir kanepeye bakıp kırmızıya dönmez. Her türün kendine özgü bir renk ve desen yelpazesi vardır; gündelik renkleri, çoğu zaman yeşil ve kahverengi tonlar, zaten yapraklara ve dallara uyum sağlar. San Diego Hayvanat Bahçesi'nin anlattığı gibi, bukalemunlar üzerinde durdukları şeyi bilerek taklit etmez. Korkan bir bukalemun koyulaşabilir ya da renklerini soldurabilir, bu da fark edilmemesine yardım eder; ama kendini her arka plana uyacak şekilde boyayamaz.

Bukalemunun renkleri ne anlama gelir?

Mesaj göndermek

Renk, bukalemunun beden dilidir. İki erkek karşılaştığında parlak renklere ve belirgin desenlere bürünebilir; daha parlak olan çoğu zaman üstün gelir. Geri çekilen erkek genellikle soluk bir kahverengiye ya da griye döner. Dişiler de rengi kullanır; örneğin kur yapılmasına açık olup olmadıklarını gösterir. Bazı türlerde dişinin renkleri yumurta taşırken değişir. Korku, stres ve heyecan, saniyeler ya da dakikalar içinde deride görünebilir.

Isınmak ve serinlemek

Bukalemunlar sürüngendir, yani ısınmak için çevrelerine bağlıdır. Serin bir sabahta birçoğu koyulaşır, çünkü koyu deri daha fazla güneş ışığı emer. Isındıktan sonra daha fazla ışığı yansıtmak için açılabilirler. Bazı çöl bukalemunları, sabah serinliğinde koyu, öğle sıcağında açık renkli olmalarıyla bilinir.

Bukalemun nasıl renk değiştirir?

Bilim insanları uzun süre bukalemunların rengini çoğunlukla deri hücrelerinin içindeki pigmentleri hareket ettirerek değiştirdiğini düşündü. Pigmentler gerçekten önemlidir, özellikle koyulaşmada ve sarı ile kırmızı tonlarda. Ama 2015'te Cenevre Üniversitesi'nden araştırmacılar, Nature Communications dergisinde yayımladıkları bir çalışmayla, en azından panter bukalemununda en çarpıcı değişimlerin başka türlü işlediğini öne sürdü.

Dış derinin altında, iridofor adı verilen hücrelerden oluşan kalın bir katman vardır. Bu hücreler, düzenli bir ağ gibi dizilmiş minik guanin kristalleriyle doludur. Kristallerin kendi rengi yoktur; aralarındaki mesafeye göre ışığın belirli renklerini yansıtırlar. Bukalemun sakinken kristaller birbirine yakın durur ve çoğunlukla mavi ışığı yansıtır; bu mavi, sarı bir pigmentle karışınca yeşil görünür. Bukalemun heyecanlandığında ağ genişler, kristaller birbirinden uzaklaşır ve deri sarı, turuncu ve kırmızı gibi daha uzun dalga boylarını yansıtır.

Ekip ayrıca daha derinde, daha büyük kristallerden oluşan ve güneş ışığının, özellikle gözle görülmeyen yakın kızılötesi ışığın büyük kısmını yansıtan bir katman buldu. Araştırmacılar bu katmanın hayvanı aşırı ısınmaya karşı koruyabileceğini düşünüyor. Bu, tavus kuşu tüylerini ışıl ışıl yapan fiziğin aynısı: Renk boyadan değil, yapıdan geliyor.

Bütün bukalemunlar renk değiştirebilir mi?

Aynı ölçüde değil. 200'den fazla bukalemun türü var ve yetenekleri çok farklı. Madagaskar'daki panter bukalemunu gibi bazıları turkuaz, kırmızı ve turuncudan gösteriler sunar. Pek çok minik yaprak bukalemunu gibi bazıları ise çoğunlukla kahverengi tonlarda kalır ve çok daha az değişir. Yavrular da genellikle yetişkinlerden daha soluktur.

Pek çok başka sürüngen ve amfibi de, genellikle daha az gösterişli biçimde, renk tonunu değiştirir. Birçok geko derisini açıp koyulaştırabilir, bazı ağaç kurbağaları da griyle yeşil arasında geçiş yapabilir.

Sürüngenler ve AmfibilerGeko

Gekolar parmaklarındaki minik tüyler sayesinde duvarlara, hatta tavanlara tırmanabilir.

🐸
Sürüngenler ve AmfibilerKurbağa

Kurbağa hayata, yüzen ve solungaçlarla nefes alan bir iribaş olarak başlar.

Bukalemunu başka neler özel kılar?

  • Her gözü ayrı ayrı hareket eder; böylece bukalemun aynı anda iki yöne bakabilir ve neredeyse çepeçevre görebilir.
  • Bir böcek gördüğünde iki gözü de öne döner ve mesafeyi ölçer.
  • Pek çok türde dil, saniyenin küçük bir kesrinde vücut uzunluğundan daha ileriye fırlar; yapışkan ucu da avı yakalar.
  • Parmakları, dalları kavramak için maşa gibi iki grup hâlinde birleşmiştir; pek çok tür kuyruğunu da ince dallara dolayabilir.
  • Bukalemunların çoğu Madagaskar'da ve Afrika anakarasında yaşar; ama Akdeniz bukalemunu Akdeniz çevresinde, Türkiye'nin güney kıyılarında da yaşar.
Mini quizPanter bukalemunu renk değiştirmek için en çok neyi ayarlar?

Spinbo'da bukalemun, Sürüngenler ve Amfibiler çarkını geko, kurbağa, yılan, kara kaplumbağası ve aligatorla paylaşır. Bukalemun çıktığında adını ve onunla ilgili net bir cümleyi önce kendi dilinde, sonra seçtiğin ikinci bir dilde duyarsın.

Spinbo’da çevir

Bu kart çarkta seni bekliyor. Çevir, 9 dilde dinle ve yıldız topla.

Belki de şu anda bir yerlerde gerçek bir bukalemun, bir gözüyle seni izlerken diğer gözüyle öğle yemeğini arıyordur.

SpinboÜcretsiz indirUygulamayı indir